Người viết văn giống như con thú đào hang. Mỗi cái hang được tạo ra giống như một đời sống được hình thành, mà mỗi một nhát đào đều làm nên lịch sử của đời sống đó, nhà văn Masatsugu Ono bày tỏ quan niệm trong cuộc trò chuyện với bạn đọc VN.

Sáng 21/2, buổi trò chuyện với Masatsugu Ono, một trong những nhà văn thế hệ mới của Nhật Bản, diễn ra tại Hà Nội. Nhà văn trẻ đã chia sẻ những vấn đề xung quanh tác phẩm “Tiếng hát người cá” mới xuất bản tại Việt Nam và cả công việc viết văn thú vị của anh.

Tham gia trò chuyện cùng Masatsugu Ono là diễn giả, nhà văn Nguyễn Quý Đức. Trong suốt chương trình, nhà văn Nhật không rời khỏi ý niệm về những con thú đào hang. Anh dùng liên tưởng này để nói về tác phẩm “Tiếng hát người cá” cũng như công việc viết văn của mình. Trong “Tiếng hát người cá”, Masatsugu Ono kể lại câu chuyện về quê hương anh - một cộng đồng ở vùng Vịnh xa xôi của nước Nhật, gắn bó với nhau bởi những mối quan hệ hàng xóm, anh em thân thuộc và bền chặt. Đó là một cộng đồng đã tồn tại từ rất nhiều năm trước, và họ xung đột với tất cả biến đổi của đời sống hiện đại.

Trong khi nước Nhật dưới tác động của toàn cầu hóa và ảnh hưởng khủng khiếp của thiên tai khiến con người mất mát, đổ vỡ, hoang mang, thì cộng đồng mang tên Vũ Vịnh của Masatsugu Ono vẫn là một chốn bình yên. Tác giả miêu tả họ là những con người nhỏ bé, thô lỗ, hay ngồi lê đôi mách nhưng lại kiệm lời, bởi họ đã hiểu nhau đến mức không cần dùng lời nói. Cộng đồng đó yên bình, thậm chí là buồn chán đến nỗi, một chiếc xe đi qua đường đâm vào một con vật cũng trở thành một sự kiện lớn khiến họ xôn xao mất mấy tháng trời. Ở đó, tất cả giá trị thuộc về truyền thống được giữ nguyên vẹn. Những biến cố xảy ra trong đời sống, đôi khi là đau thương, góp phần xây dựng nên lịch sử dầy dặn của cả cộng đồng. Masatsugu Ono liên tưởng đến các tác phẩm sử thi, nơi một cộng đồng người có chung một lịch sử đời sống, tinh thần và mỗi cá nhân chính là một phần lịch sử đó. Bản thân họ là những người đào hang tạo nên lịch sử của chính mình.

Tác giả người Nhật không phủ nhận những ảnh hưởng của nhà văn Mỹ William Faulkner trong sáng tác của anh. Nhà văn Mỹ cũng từng viết về một vùng quê, một chốn lặng lẽ bình yên nhưng trong lòng nó đôi khi vẫn có những “âm thanh của sự cuồng nộ”, bởi đó chính là cuộc sống như vốn có.

Nói riêng về nghề viết văn, Ono quan niệm: Nhà văn giống như con thú đào hang, khám phá đời sống của đồng loại. Diễn giả, nhà văn Nguyễn Quý Đức đặt ngược vấn đề: Người ta đào hang để khai phá mọi mặt của cuộc sống và chia sẻ với mọi người, nhưng đối với nhà văn, việc “đào hang” liệu có phải là cách để giấu đi nỗi cô đơn, hay những hoang mang, giấu đi những ẩn khuất của tâm hồn?”. Ono chia sẻ: “Có cả những hoang mang, hay nỗi cô đơn ở trong đó. Nhưng điều quan trọng sau tất cả là phải đào được một đường hầm thông với độc giả. Chỉ khi đó công việc mà nhà văn đã làm mới có ý nghĩa, và mới có sự sẻ chia”.

Buổi trò chuyện kết thúc trong sự tâm đắc của cả nhà văn, diễn giả và khách tham dự vì những quan niệm thú vị của Ono khi hình dung về tác phẩm và công việc viết văn của mình. Diễn giả Nguyễn Quý Đức đùa rằng: “Thật là vui khi hôm nay, chúng ta ngồi đây, nói chuyện về văn học Nhật Bản mà không hề nhắc một từ nào tới Murakami - một đại diện xuất sắc của văn học đương đại Nhật Bản”.

Masatsugu Ono, một trong những nhà văn thế hệ mới của Nhật Bản, từng đoạt nhiều giải thưởng. Anh sinh năm 1970, là nhà văn, phiên dịch, biên dịch tiếng Pháp và văn học Pháp tại Đại học Meiji Gakuin. Ono cũng tốt nghiệp Đại học Nghệ thuật và Khoa học, Đại học Tokyo và là Tiến sĩ Văn học tại Đại học Paris VIII.
Sau buổi trò chuyện văn chương nhân dịp ra mắt sách tại Hà Nội, Masatsugu Ono bay vào TP HCM để giao lưu với độc giả ở đây. Trong cuộc gặp gỡ này, nhà văn thừa nhận thêm, phong cách sáng tác của anh có ít nhiều thay đổi khi đặt chân đến Việt Nam. Những trải nghiệm quý báu mà anh có được ở Việt Nam giúp anh nhìn lại nước Nhật của mình bằng con mắt khác. Từ một người như đang ngủ, tôi mở mắt ra khi đến đây. Cuộc sống ở đây tươi vui, mọi thứ dường như có nguồn năng lượng lớn. Con người Việt Nam mạnh mẽ, gương mặt mọi người tươi sáng cho thấy sự lạc quan, Ono nói.
Điều này đã ảnh hưởng đến Ono rất nhiều khi anh viết truyện ngắn mới Những người còn lại. Câu chuyện cũng đề cập về vùng quê toàn trẻ con và người già nhưng lại mang sắc thái vui tươi, hài hước. Tôi không dám cho mình là người có suy nghĩ sâu sắc. Tôi chỉ thấy hạnh phúc khi trang viết của mình có thể mang đến tiếng cười cho độc giả, anh nói.
Hoàng Anh - Thanh Vân